Vân Trang 4h26 về nhất Y Tý Mùa Vàng 2026: “Em chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ”

Sáng 6/9/2026, tại giải chạy địa hình Y Tý Mùa Vàng ở Lào Cai, Vân Trang (biệt danh Jang Doll, sinh năm 2026) tạo ra một trong những mốc ấn tượng nhất mùa giải khi chạm đích cự ly 42km với thời gian 4 giờ 26 phút. Cô giành vị trí cao nhất của nữ giới và đứng thứ 2 chung cuộc toàn giải, chỉ thua một nam vận động viên. Với một bà mẹ bốn con, khoảnh khắc ấy không chỉ là chiến thắng cá nhân; nó phá vỡ nhiều định kiến về giới trong bộ môn trail. Cung đường 42km tại Y Tý không dành cho người yếu tim. Tổng độ cao tích lũy hơn 1.300m, đỉnh Lảo Thẩn ở độ cao 2.860m so với mực nước biển. Các vận động viên phải leo dốc dài, băng qua đoạn sỏi đá và chịu sự thay đổi thời tiết vùng núi. Trong điều kiện đó, chiến thuật tốt là chưa đủ; sức bền và khả năng quản lý năng lượng là yếu tố sống còn. Việc Vân Trang duy trì được nhịp chạy ổn định để về nhì toàn đoàn cho thấy cô đã tính toán kỹ từng chặng, thay vì chỉ bung sức ngay từ đầu. Chia sẻ với phóng viên, Vân Trang nói: "Cự ly 42km có những đoạn dốc khiến cơ thể gần như cạn năng lượng. Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội. Sức bền này không đến từ một sớm một chiều. Ngoài chạy bộ, em kết hợp gym, bơi và các bài tập bổ trợ để tích lũy thể lực từng ngày." Điều đáng nói, câu chuyện của Vân Trang không dừng lại ở thành tích chuyên môn. Ngay sau khi hình ảnh cô xuất hiện với bộ đồ thể thao bó sát trên đường chạy, một bộ phận cư dân mạng đã có những bình luận khiếm nhã về vòng một. Họ thậm chí dùng cụm từ "vác hai quả bưởi đi chạy" để giễu cợt một vận động viên vừa giành ngôi vô địch. Những lời xì xào này nhanh chóng bị cộng đồng chạy bộ phản ứng. Thay vì im lặng, Vân Trang đáp trả trực diện: "Em nói thật chứ em đố ai vác hai quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực tiếp tục vitamin C cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích và vẫn vui khỏe. Còn phán xét thì cứ phán xét, em chạy bằng chân của mình, không chạy bằng miệng thiên hạ." Câu nói của cô nhanh chóng được chia sẻ rộng rãi, bởi nó chạm đúng một vấn đề mà nhiều phụ nữ chơi thể thao gặp phải. Họ không chỉ phải chứng minh năng lực qua thành tích, mà còn phải chịu những ánh nhìn soi xét về ngoại hình. Vân Trang thẳng thắn bày tỏ mong muốn cộng đồng nhìn các vận động viên nữ một cách văn minh hơn: "Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, em mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình." Trước câu hỏi có nên chọn trang phục rộng hơn để né tránh những lời bàn tán, nhà vô địch Y Tý dứt khoát nói: "Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Em chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình. Marathon dạy em rằng không phải lúc nào mình cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Cuộc sống cũng vậy. Những lời khen làm mình vui, lời chê giúp mình nhìn lại, còn những lời thiếu thiện chí thì mình học cách bỏ qua." Đứng từ góc độ phát triển thể thao phong trào, cách Vân Trang xử lý vụ việc mang đến một thông điệp cần thiết. Body shaming là một rào cản vô hình khiến nhiều phụ nữ e ngại khi đến với bộ môn trail. Nếu thành tích của một người bị che khuất bởi những bình luận về ngoại hình, vô tình chúng ta đang đẩy những người khác ra khỏi sân chơi vốn đã rất khắc nghiệt. Vân Trang chọn cách biến điều tiêu cực thành động lực, nhưng không phải ai cũng đủ mạnh mẽ để làm như cô. Vì thế, một cộng đồng thể thao văn minh cần được xây dựng từ sự tôn trọng lẫn nhau. Sau hào quang tại Lảo Thẩn, mục tiêu tiếp theo của Vân Trang không dừng lại ở cự ly 42km. Cô ấp ủ chinh phục cự ly Ultra Trail khắc nghiệt hơn tại giải VMM 70km vào tháng tới và cuối năm là nội dung 100km. Với một người mẹ bốn con, việc duy trì lịch tập dày đặc giữa guồng quay gia đình và công việc vốn không dễ dàng. Nhưng cô tin rằng kỷ luật và sự kiên trì sẽ đưa mình vượt qua mọi giới hạn. Vân Trang kết lại: "Hãy cứ để thành tích lên tiếng. Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ." Câu nói đó, cùng với 4 giờ 26 phút trên núi Lảo Thẩn, đã nói lên tất cả. Cô không chạy bằng miệng thiên hạ, cô chạy bằng đôi chân, bằng trái tim và bằng niềm đam mê không ngừng nghỉ. Và đó mới là điều đáng trân trọng nhất của thể thao.